Analiza podwójnej istotności dla Grupy Kapitałowej Enea ma zapewnić zgodność z Europejskimi Standardami Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS), w szczególności z ESRS 1, ESRS 2 (w tym również z wytycznymi zawartymi w standardach tematycznych) oraz wytycznymi IG 1 EFRAG-u dotyczącymi oceny istotności, a także umożliwić podejmowanie świadomych decyzji biznesowych, uwzględniających ryzyka i szanse związane ze zrównoważonym rozwojem.
W 2025 r. w ramach analizy podwójnej istotności Grupa Kapitałowa Enea zaktualizowała zidentyfikowane w poprzednim roku istotne wpływy, ryzyka i szanse.
Aktualizacja uwzględnia dwie perspektywy: wpływ organizacji na zagadnienia zrównoważonego rozwoju oraz wpływ tych zagadnień na wyniki finansowe spółki (czyli istotność finansową). Dzięki temu określane są konkretne standardy i wymogi, które należy ujawnić zgodnie z ESRS.
Aby stworzyć listę potencjalnych wpływów, Grupa przeanalizowała swoje operacje i relacje biznesowe, biorąc pod uwagę zmiany jakie zaszły w 2025 r. Grupa prowadzi działalność w Polsce, lecz część dostawców pochodzi z innych regionów Europy i świata. Podczas analizy zewnętrznej uwzględniono istotne tematy właściwe dla sektora (na podstawie benchmarku firm konkurencyjnych oraz raportów branżowych) oraz zgodność ze standardami sektorowymi (m.in. SASB) będącymi punktem odniesienia dla najlepszych praktyk branżowych. Analiza wewnętrzna skupiła się na przeglądzie dokumentów, takich jak polityki, strategie czy raporty środowiskowe Grupy. Dodatkowo, przebadano relacje prasowe dotyczące GK Enea, co pozwoliło lepiej zrozumieć perspektywę zewnętrzną.
Na podstawie wytycznych ESRS IRO-1 zidentyfikowane zostały wpływy, ryzyka i szanse Grupy Kapitałowej Enea tworzące tzw. długą listę. Lista potencjalnie istotnych wpływów została sporządzona na podstawie kwestii zrównoważonego rozwoju ESRS 1 oraz wyników analiz zewnętrznej i wewnętrznej. Listę ryzyk i szans opracowano na podstawie listy wpływów. Dodatkowo uwzględniono ryzyka i szanse, które nie wynikają bezpośrednio z wpływów Grupy, a np. z zależności od danego zasobu.
W procesie identyfikacji zastosowano następujące metody i założenia:
uwzględniono emisje gazów cieplarnianych w całym łańcuchu wartości. Grupa Enea posiada dwie elektrownie w Kozienicach i Połańcu, elektrociepłownie w Białymstoku i Pile oraz ciepłownie w Białymstoku, Pile i Obornikach. Współczynnik emisyjności produkcji energii w 2024 r. wyniósł 776 kg CO2/MWh (pełne dane dotyczące całkowitych emisji gazów cieplarnianych znajdują się we wskaźniku E1-6 niniejszego sprawozdania).
Przeanalizowano również obecną działalność Grupy jak i Strategię Rozwoju, aby zidentyfikować obecne i przyszłe, potencjalne źródła emisji i wpływów związanych z klimatem. Szczegółowa analiza ryzyk klimatycznych została przedstawiona poniżej w części Ryzyka i szanse klimatyczne.
zidentyfikowano na podstawie standardów SASB dla sektora energetycznego. Przeanalizowano działalność we wszystkich lokalizacjach Grupy, biorąc pod uwagę emisje zanieczyszczeń do powietrza, gleby i wody, a także wykorzystywanie substancji potencjalnie niebezpiecznych lub wzbudzających szczególne obawy. Uwzględniono również działalność kluczowych dostawców Grupy. Na podstawie artykułów naukowych dotyczących wydobycia i spalania węgla kamiennego oraz raportów środowiskowych spółek określono wpływy, ryzyka i szanse związane z zanieczyszczeniem.
Następnie zostały one ocenione z uwzględnieniem dotkliwości i prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Nie przeprowadzono konsultacji ze społecznościami dotkniętymi zanieczyszczeniem. Zagadnienia związane z zanieczyszczeniem powietrza są istotne dla spółek: Enea Wytwarzanie, Enea Elektrownia Połaniec, Enea Ciepło, MEC Piła, PEC Oborniki i LW Bogdanka; zanieczyszczenia wody – dla spółek: Enea Wytwarzanie, Enea Elektrownia Połaniec i LW Bogdanka. Emisje substancji potencjalnie niebezpiecznych lub wzbudzających szczególne obawy są istotne dla spółek: Enea Wytwarzanie, Enea Elektrownia Połaniec, Enea Ciepło, LW Bogdanka.
uwzględniono wszystkie lokalizacje własne GK Enea, mając na uwadze m.in. cel wykorzystywania wody. Najważniejsze z punktu widzenia zasobów wodnych są lokalizacje związane z produkcją energii elektrycznej w spółkach Enea Wytwarzanie, Enea Elektrownia Połaniec, Enea Nowa Energia oraz wydobyciem węgla w LW Bogdanka. W analizach wykorzystano dane Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, artykuły naukowe i informacje o zużyciu wody z GK Enea. Przeanalizowano również wpływy związane z zużyciem wody w łańcuchu wartości Grupy.
Do ich analizy wykorzystano m.in. informacje o procesach technologicznych związanych z wydobyciem węgla czy produkcją maszyn i urządzeń elektroenergetycznych. Nie przeprowadzono konsultacji z lokalnymi społecznościami. Dla działalności Grupy Enea związanej z wydobyciem węgla i produkcją energii elektrycznej w elektrowniach konwencjonalnych (w Kozienicach i Połańcu) oraz w elektrowniach wodnych woda jest kwestią istotną. Istotne jest również wykorzystanie wody w łańcuchu dostaw Grupy (dotyczy to m.in. Polski, Europy, Azji). Grupa Enea nie wykorzystuje towarów, od których zależy dobry stan środowiska wód morskich lub ochrona ich zasobów.
uwzględniono wszystkie lokalizacje własne GK Enea, w szczególności te położone w pobliżu obszarów chronionych oraz łańcuch wartości na wyższym i niższym szczeblu. Na podstawie raportów i artykułów naukowych dotyczących wpływu wydobycia węgla oraz produkcji i dystrybucji energii na bioróżnorodność zidentyfikowano negatywne wpływy GK Enea na różnorodność biologiczną i ekosystemy, jednak nie zidentyfikowano istotnych ryzyk, szans i zależności związanych z bioróżnorodnością i ekosystemami.
Podczas oceny wpływów, ryzyk i szans brano pod uwagę siłę oddziaływania na bioróżnorodność i ekosystemy, w szczególności wpływ na liczebność gatunków, jak i zakres geograficzny tego oddziaływania. Uwzględniono również potencjalne zakłócenia usług ekosystemowych, ryzyka systemowe oraz ryzyka fizyczne i ryzyka przejścia związane z bioróżnorodnością. W analizie uwzględniono, że spółki Grupy stosują nasadzenia kompensacyjne zgodnie z otrzymanymi decyzjami środowiskowymi. Nie przeprowadzono analizy scenariuszowej dotyczącej bioróżnorodności i ekosystemów ani konsultacji z dotkniętymi społecznościami. Zakłady Grupy Enea znajdują się w pobliżu obszarów wrażliwych pod względem bioróżnorodności. Szczegółowe informacje na temat lokalizacji i oddziaływania na ekosystemy znajdują się w rozdziale Ujawnienia środowiskowe, w części dotyczącej bioróżnorodności i ekosystemów.
uwzględniono wykorzystywane zasoby i wszystkie rodzaje działalności prowadzonej przez GK Enea. Opierano się na wpływach zasobów, w tym rodzajach paliw wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej i ciepła, maszynach i urządzeniach wykorzystywanych w Grupie oraz wypływach zasobów, czyli sprzedawanych produktach. Uwzględniono działalność Grupy, która przyczynia się do gospodarki o obiegu zamkniętym. Na podstawie informacji z Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach przeanalizowano również rodzaje odpadów. Nie przeprowadzono konsultacji z dotkniętymi społecznościami.
Spółki Grupy Enea powiązane z istotnymi wpływami, ryzykami i szansami związanymi z wykorzystaniem zasobów oraz wytwarzaniem odpadów to: Enea Wytwarzanie, Enea Elektrownia Połaniec, Enea Ciepło, MEC Piła, PEC Oborniki oraz LW Bogdanka. Do istotnych zasobów wykorzystywanych w Grupie należą: węgiel kamienny, biomasa, sprzęt i materiały wykorzystywane do wydobycia węgla. Kontynuacja dotychczasowych działań wiąże się z dalszym wykorzystywaniem surowców nieodnawialnych i produkcją znaczących ilości odpadów.
Niesie też za sobą ryzyko związane ze zmiennością cen surowców i stosowaniem technologii, które będą wykluczone z eksploatacji z uwagi na regulacje klimatyczne. Istotne szanse związane z obiegiem zamkniętym dotyczą sprzedaży ubocznych produktów spalania, które mogą być wykorzystywane m.in. w budownictwie. Wykorzystanie zasobów koncentruje się na wyższym etapie łańcucha wartości, podczas wydobycia surowców oraz produkcji maszyn i urządzeń.
na podstawie analizy całej swoją działalności w sektorze energetycznym w Polsce oraz relacji z dostawcami. Zastosowane kryteria uwzględniały specyfikę działalności Grupy oraz obowiązujące przepisy prawa. Uwzględniono również informacje o strukturze transakcji realizowanych przez Grupę Enea.
W trakcie aktualizacji analizy podwójnej istotności we wrześniu 2025 r. ponownie przeprowadzono badanie ankietowe, które pozwoliło uwzględnić opinie interesariuszy. Przygotowano dwie wersje ankiety – ankieta skierowana do pracowników GK Enea zawierała więcej pytań dotyczących warunków pracy niż ta skierowana do interesariuszy zewnętrznych. Pozostałe zagadnienia były spójne.
Ankiety były dystrybuowane przez GK Enea. Interesariusze wskazywali, na ile poszczególne zagadnienia w obszarach E, S i G powinny być istotne dla GK Enea. Wybrane obszary obejmowały kilka zidentyfikowanych wpływów, tak aby niepotrzebnie nie wydłużać ankiety. Badani zaznaczali odpowiedzi na pięciostopniowej skali.
Uzyskano 722 odpowiedzi na pytania ankietowe, w tym 531 – od pracowników. Zgodnie z metodyką przyjętą przez GK Enea ocena interesariuszy stanowiła 20% oceny końcowej istotności wpływu.
Analiza istotności wpływu w GK Enea obejmowała kompleksowe badanie wpływu organizacji na kwestie zrównoważonego rozwoju. Zidentyfikowano i oceniono:
Do oceny wpływów zastosowano średnią ważoną z wagą wyższą dla dotkliwości1 niż prawdopodobieństwa. Dodatkowo, dla niektórych wpływów zastosowano dezagregację według jednostek zależnych, o której mowa w ESRS 1 sekcja 3.7 pkt. 55, sekcja 7.6 pkt. 104 oraz art. 63x. pkt. 8. Ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw.
Wszystkie zidentyfikowane wpływy zostały ocenione i spriorytetyzowane. Na podstawie kryteriów jakościowych przyznano im oceny od 1 do 5 dla poszczególnych kryteriów do każdego wpływu. Ocena końcowa wpływów składała się z oceny eksperckiej (80%) i oceny interesariuszy (20%). Jeśli dany wpływ nie został oceniany przez interesariuszy, to jego ocenę w całości stanowiła ocena ekspercka.
Badanie istotności wpływu stało się fundamentem analizy istotności finansowej. Większość ryzyk i szans jest bezpośrednio powiązana ze zidentyfikowanymi wpływami. W swojej ocenie GK Enea odwołuje się do Metodyki zarządzania ryzykami i szansami ESG w Grupie Enea (Metodyka ESG). Oceną objęto również ryzyka i szanse, które mogą wynikać z zależności od zasobów naturalnych i ludzkich, oraz ryzyka ujawnione w poprzednich raportach ESG. Ryzyka i szanse związane ze zmianą klimatu (E1) podlegały poszerzonej ocenie (aktualizacji), która objęła m.in. ocenę prawdopodobieństwa na podstawie scenariuszy klimatycznych oraz ocenę ryzyka inherentnego i rezydualnego. Zgodnie z założeniami Metodyki ESG krytyczne i kluczowe ryzyka i szanse ESG, w tym związane ze zmianą klimatu, zostały skonsolidowane z przeprowadzoną analizą DMA i będą podlegały raportowaniu na potrzeby ujawnień w ramach Sprawozdania Zrównoważonego Rozwoju.
Ryzyka i szanse zostały ocenione pod kątem prawdopodobieństwa (skala 1-4) oraz potencjalnego efektu finansowego (skala 1-4). Siła potencjalnego efektu finansowego była określana ilościowo lub jakościowo, w zależności od posiadanych danych. Ocenę uzyskano poprzez pomnożenie tych dwóch wartości. Dla każdego ryzyka i każdej szansy wskazano również horyzont czasowy: krótkoterminowy (do roku), średnioterminowy (od drugiego do końca piątego roku) lub długoterminowy (do 15 lat).
1 Na dotkliwość wpływu składają się skala, zakres i odwracalność w przypadku wpływów negatywnych lub skala i zakres w przypadku wpływów pozytywnych. Ze względu na niższą uznaniowość i mniejszy błąd pomiaru, dotkliwość uznano za parametr o wyższej wadze.
Lista istotnych wpływów, ryzyk i szans była punktem wyjścia do opracowania Strategii Zrównoważonego Rozwoju. Dzięki niej GK Enea włączyła zarządzanie nimi do ogólnego procesu zarządzania. Ponadto, zgodnie z Metodyką zarządzania ryzykami i szansami ESG w Grupie Enea krytyczne i kluczowe ryzyka ESG są przekazywane Komitetowi ESG, Zarządowi i Radzie Nadzorczej Enea S.A. Informacja o krytycznych i kluczowych ryzykach ESG jest wykorzystywana przez Zarząd Enea S.A. w procesie podejmowania strategicznych i operacyjnych decyzji, a w przypadku Rady Nadzorczej Enea S.A. na potrzeby sprawowania nadzoru.
Zakres ocen końcowych wpływów wyniósł od 2,22 do 4,73. W GK Enea przyjęto poniższe progi istotności:
Próg istotności wpływu ustalono na poziomie oceny 3,5, czyli pośrodku wartości pomiędzy najniższą a najwyższą oceną.
Próg istotności w ocenie finansowej został przyjęty zgodnie z Metodyką ERM GK Enea. Ryzyka i szanse, które uzyskały ocenę minimum 8 zostały uznane za kluczowe, ryzyka i szanse z oceną powyżej 12 zostały uznane za krytyczne. W wyniku aktualizacji procesu analizy podwójnej istotności na poziomie Grupy zidentyfikowano 71 istotnych wpływów, 42 istotne ryzyka i 25 istotnych szans.
Aktualizacja przeprowadzona w 2025 r. nie obejmowała warsztatu walidacyjnego, natomiast informacje dotyczące IRO były zbierane w ramach bieżącej współpracy zarówno z komórkami w Enea S.A., jak i z innymi spółkami. Informacje – głównie w zakresie wpływów – były pozyskiwane podczas dedykowanych, pojedynczych spotkań oraz poprzez korespondencję mailową i rozmowy telefoniczne.
Ryzyka i szanse były również walidowane podobnymi kanałami wewnątrz Grupy, natomiast ostatecznie wszystkie IRO zostały zwalidowane z Departamentem ESG podczas spotkań statusowych z doradcą. Hierarchizacja ryzyk ESG prowadzona jest w oparciu o ocenę prawdopodobieństwa i skutków finansowych materializacji ryzyk.
Ryzyka z najwyższą oceną tzw. krytyczne i kluczowe zostają uznane za istotne i podlegają raportowaniu na potrzeby ujawnień w ramach Sprawozdania Zrównoważonego Rozwoju. Ponadto ryzyka krytyczne i kluczowe ESG podlegają analizie pod kątem identyfikacji na ich podstawie innych rodzajów ryzyk, tzw. operacyjnych lub strategicznych.
GK Enea będzie monitorować swoje potencjalne i rzeczywiste wpływy na ludzi i środowisko oraz ryzyka i szanse związane ze zrównoważonym rozwojem m.in. za pomocą corocznej weryfikacji i w razie potrzeby aktualizacji analizy podwójnej istotności.
Metodyka oceny istotności procesu uległa zmianie w stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego (2024 r.). W 2025 r. dokonano doprecyzowania klasyfikacji perspektyw czasowych poprzez wyodrębnienie perspektywy średnioterminowej, która wcześniej była uwzględniana łącznie w ramach perspektywy długoterminowej. W efekcie analiza obejmuje obecnie trzy perspektywy czasowe wpływu.
Kluczowym elementem strategii Grupy Kapitałowej Enea jest skuteczne zarządzanie ryzykami i szansami klimatycznymi, aby wcześnie identyfikować potencjalne zagrożenia oraz wykorzystać możliwości związane z transformacją energetyczną. Dzięki temu GK Enea jest w stanie aktywnie reagować na zmiany oraz odpowiednio zarządzać obszarami swojej działalności narażonymi na zmiany klimatyczne.
W procesie zarządzania ryzykami i szansami klimatycznymi w GK Enea przyjęto podejście spójne z ogólnym procesem zarządzania ryzykiem w Grupie, co zapewnia integralność i skuteczność działań w całej organizacji. Dlatego też proces ten podzielony jest na cztery główne etapy zgodne z procesem zarządzania ryzykami określonym w Polityce zarządzania ryzykami w Grupie Enea:
W 2025 r. zaktualizowano zidentyfikowane i ocenione ryzyka i szanse klimatyczne na poziomie poszczególnych spółek. Wyniki skonsolidowano w tabeli istotnych ryzyk i szans dla całej Grupy. Poniższy rysunek przedstawia przebieg procesu zarządzania ryzykami i szansami klimatycznymi.
Identyfikacja ryzyk i szans klimatycznych w Grupie Kapitałowej Enea objęła trzy kluczowe obszary:
Ryzyka fizyczne odnoszą się do wpływu ekstremalnych zjawisk pogodowych i długoterminowych zmian klimatycznych na infrastrukturę oraz działalność operacyjną Grupy. Ryzyka przejścia dotyczą wyzwań związanych z adaptacją do zmian regulacyjnych, technologicznych i rynkowych, które są wynikiem globalnej transformacji energetycznej. Z kolei szanse związane ze zmianami klimatycznymi obejmują możliwość inwestowania w technologie odnawialne, poprawę efektywności energetycznej oraz rozwój nowych produktów i usług oraz rynków, które wspierają zrównoważoną przyszłość. Zakres identyfikacji przeprowadzanej w GK Enea został przedstawiony na poniższej grafice.
Przyjęta w Grupie ścieżka identyfikacji ryzyk i szans klimatycznych opiera się na szerokim spektrum danych źródłowych, takich jak: wyniki analizy podwójnej istotności, rejestry ryzyk operacyjnych, a także źródła rynkowe oraz niezależne opracowania naukowe i analityczne.
Kolejny z etapów – oceny ryzyk i szans klimatycznych – podzielony jest na trzy równoległe strumienie przypisane do poszczególnych rodzajów analizowanych zagadnień (ryzyka fizyczne, ryzyka przejścia, szanse klimatyczne).
W ramach oceny ryzyk fizycznych analizie poddano wszystkie aktywa i procesy kluczowych spółek GK Enea, które mogą być narażone na nagłe lub długotrwałe zagrożenia wynikające ze zmian klimatu określone w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r.
Do analizy ryzyk fizycznych wykorzystano podejście półilościowe. Szacowanie prawdopodobieństwa przeprowadzane jest przez spółki – właścicieli aktywa lub procesu eksponowanego na ryzyko i odbywa się na podstawie czterostopniowej skali oceny ryzyk i szans w Grupie Enea przedstawionej na rysunku poniżej. Wyznaczona przez spółki wartość prawdopodobieństwa jest następnie weryfikowana na podstawie rozległej kwerendy i narzędzi wykorzystujących modele klimatyczne.
Macierz oceny ryzyk i szans w Grupie Kapitałowej Enea
Aby oszacować skutki materializacji danego ryzyka, spółki Grupy, będące właścicielami danego składnika aktywów lub procesu eksponowanego na ryzyko, ustalają dolną i górną granicę potencjalnych szkód rzeczowych i zysków utraconych w wyniku materializacji analizowanego ryzyka. Analiza skutków finansowych uwzględnia w szczególności:
Ostatecznym wynikiem oceny ryzyk fizycznych jest macierz przedstawiająca ryzyka wraz z ich ostateczną oceną obliczoną jako iloczyn prawdopodobieństwa i osobno górnej i dolnej granicy szacowanej straty.
W ocenie ryzyk przejścia wykorzystano podejście jakościowe oparte na czterostopniowej skali oceny ryzyk i szans w GK Enea przedstawione na powyższym rysunku. Uwzględniono trzy horyzonty czasowe (analogiczne jak w przypadku ryzyk fizycznych) oraz scenariusz wysokich ryzyk przejścia – ambitnej dekarbonizacji określonej w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu.
W ocenie szans klimatycznych posługujemy się wytycznymi organizacji TCFD (Task Force on Climate-Related Financial Disclosures) oraz wykorzystujemy podejście jakościowe oparte na czterostopniowej skali oceny ryzyk i szans w GK Enea przedstawionej na powyższym rysunku. Uwzględniamy trzy horyzonty czasowe (analogiczne jak w przypadku ryzyk fizycznych) oraz scenariusz SSP1-RCP2.6 – scenariusz zrównoważonego rozwoju i wzrostu średniej temperatury o mniej niż 2°C do 2100 r. w stosunku do ery przedprzemysłowej, stworzony przez Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC).
Ryzyka oraz szanse, które w ramach oceny zostały uznane za kluczowe lub krytyczne, zgodnie z przyjętą skalą oceny ryzyk i szans w Grupie Enea, objęte są cyklicznym monitoringiem oraz raportowaniem.
Lista istotnych ryzyk i szans klimatycznych znajduje się w tabeli w części SBM-3 tego rozdziału.
GK Enea zidentyfikowała i oceniła fizyczne ryzyka klimatyczne w odniesieniu do obszarów działalności, które mają znaczący wpływ na wynik finansowy tj. w spółkach: Enea Nowa Energia, Enea Ciepło, Enea Elektrownia Połaniec, Enea Wytwarzanie, MEC Piła, Enea Operator. Ponadto spółki Enea S.A., Enea Serwis, Lubelski Węgiel Bogdanka i Enea Elkogaz oceniły ryzyka fizyczne związane z klimatem w obszarze działalności sprawdzanym pod kątem zgodności z Taksonomią UE.
Zagrożenia związane z klimatem zostały zidentyfikowane i przeanalizowane w następujących horyzontach czasowych:
Horyzonty czasowe zostały wyznaczone na podstawie regulacji (krótki i średni horyzont czasowy). Długi horyzont czasowy został wyznaczony na 15 lat, aby uchwycić pierwsze lata potencjalnie ekstremalnych zmian klimatycznych w Europie oraz zachować zgodność horyzontu czasowego analizy ryzyk fizycznych z horyzontem czasowym przyjętym dla ryzyk przejścia wynikającym z aktualizacji Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu, który posługuje się perspektywą czasową do 2040 r.
Aby zidentyfikować zagrożenia związane z klimatem, określono ekspozycje, wrażliwości i narażenia aktywów i procesów znajdujących się w lokalizacjach prowadzenia działalności przez spółki oraz w łańcuchach wartości na 28 zagrożeń klimatycznych wskazywanych przez ESRS E1. Lokalizacje były określone przez dane adresowe oraz współrzędne geoprzestrzenne danego miejsca prowadzenia działalności przez spółki i istotnych części łańcuchów dostaw. Narażenie aktywów i działalności gospodarczej sprawdzono i oszacowano na podstawie danych ilościowych i jakościowych na temat materializacji ryzyk fizycznych związanych z klimatem w historii działalności każdej ze spółek, wskazaniu progu wrażliwości aktywów w przypadku ryzyk istotnych, opisie ilościowym i jakościowym potencjalnych skutków wystąpienia zagrożeń oraz wskazaniu działań kontrolnych obniżających narażenie na istotne ryzyko fizyczne związane z klimatem.
Po opracowaniu listy zagrożeń relewantnych z punktu widzenia prowadzonej działalności spółki zebrały dane na temat potencjalnych szkód finansowych w mieniu i potencjalnych zakresów strat wynikających z przerw w działaniu, spadku wydajności, utraconych zysków w przypadku wystąpienia relewantnych zagrożeń związanych z klimatem w różnej skali. Następnym etapem analizy było pozyskanie z modeli klimatycznych informacji na temat możliwości materializacji adekwatnych zagrożeń w badanych lokalizacjach. Na podstawie ustalonych progów wrażliwości na zagrożenia oraz modeli klimatycznych ustalono przybliżone prawdopodobieństwo wystąpienia relewantnych zagrożeń w danych lokalizacjach.
Analiza została przeprowadzona w warunkach scenariusza zmian klimatu, opartego na ustaleniach naukowych z raportów Międzyrządowego Zespołu do spraw Zmian Klimatu (IPCC): SSP5-8.5., który został wybrany, aby spełnić wymogi regulacyjne, czyli uwzględnić scenariusz klimatyczny zakładający wysoką emisję, na przykład scenariusz Tak konserwatywne podejście umożliwiło analizę najbardziej niekorzystnych potencjalnych skutków, przy założeniu wystąpienia warunków o ekstremalnym charakterze. Przyjęte w analizach założenia pozostają zgodne ze stanem wiedzy naukowej, zebranej w scenariuszu opracowanym przez IPCC: SSP5-8.5.
Scenariusz ten zakłada wysoki wzrost gospodarczy, którego podstawą jest intensywne wykorzystanie paliw kopalnych, brak skutecznej polityki klimatycznej oraz nieznaczne działania ograniczające emisje gazów cieplarnianych, co skutkuje wzrostem średniej temperatury w 2100 r. na poziomie >4°C w stosunku do czasów przedindustrialnych. W wyniku tak wysokiego wzrostu średniej temperatury przewidywane jest wysokie ryzyko występowania katastrofalnych zdarzeń klimatycznych i pogodowych w horyzoncie długoterminowym, a ryzyka przejścia w horyzoncie krótko- i średnioterminowym są relatywnie niskie.
Grupa zaczerpnęła informacje na temat skali zagrożeń związanych z klimatem w trzech adekwatnych horyzontach czasowych z ogólnodostępnych narzędzi opierających się na wynikach modelowania systemu klimatycznego Ziemi i przeskalowanych (downscaling) do lokalizacji działalności spółek. Wyniki z modeli – zgodnie z rekomendacjami społeczności naukowej – zostały dodatkowo zweryfikowane i dostosowane do specyficznego kontekstu przez ekspertów, którzy wykorzystali do tego dane historyczne oraz specjalistyczną wiedzę techniczną pracowników spółek.
Na zakończenie procesu ryzyka fizyczne związane z klimatem zostały ocenione zgodnie z Metodyką ESG wykorzystującą potencjalne skutki finansowe i prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia dla każdej lokalizacji.
GK Enea przeprowadziła identyfikację i ocenę ryzyk przejścia i szans związanych z klimatem. Na podstawie m.in. informacji na temat progów wrażliwości Grupa oceniła, w jakim stopniu aktywa, obszary działalności, operacje własne i łańcuch wartości mogą być wrażliwe na zdarzenia dotyczące przejścia oraz które z nich mają znaczący wpływ na wynik finansowy GK Enea. Proces polega na zidentyfikowaniu znaczących zdarzeń dotyczących przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, którego punktem wyjścia była tabela wskazana w ESRS 2 IRO-1 AR 12. W kolejnym kroku zebrano dane finansowe na temat szacowanych potencjalnych skutków finansowych wynikających z wystąpienia tych zdarzeń.
Na podstawie opisów możliwych scenariuszy ustalono przybliżone prawdopodobieństwo wystąpienia analizowanych zdarzeń w warunkach scenariusza ambitnej dekarbonizacji. Następnie ryzyka przejścia związane z klimatem zostały ocenione zgodnie z Metodyką ESG. W proces zaangażowani byli przedstawiciele poszczególnych obszarów biznesowych, co zapewniło kompleksowe uwzględnienie specyfiki działalności Grupy. Wrażliwość aktywów i działalności gospodarczej została sprawdzona i oszacowana na podstawie danych ilościowych i jakościowych na temat materializacji ryzyk przejścia związanych z klimatem, w tym ocenie potencjalnych skutków finansowych. Wskazano również działania kontrolne obniżające narażenie na istotne ryzyka przejścia związane z klimatem.
GK Enea, w ramach ustanowionego wewnętrznego procesu analizy ryzyk klimatycznych, zidentyfikowała zdarzenia związane z procesem przejścia na gospodarkę niskoemisyjną. Proces ten uwzględniał trzy horyzonty czasowe:
Przyjęta metodologia opierała się na wynikach analizy podwójnej istotności, rejestrze ryzyk Grupy Enea, a także na opracowaniach naukowych, ogólnodostępnych raportach branżowych oraz strategicznych dokumentach krajowych, takich jak Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK). Identyfikacja zdarzeń dotyczących przejścia oraz ocena wrażliwości na ryzyko zostały przeprowadzone na podstawie scenariusza ambitnej dekarbonizacji, który zakłada, że do 2100 r. wzrost średniej globalnej temperatury zostanie ograniczony do 1,5°C w stosunku do czasów przedindustrialnych.
W przypadku analizy scenariuszowej prowadzonej przez Grupę Enea najważniejszym scenariuszem do oszacowania ryzyk przejścia była aktualizacja KPEiK z 2024 r. i powiązany z nim scenariusz aktywnej transformacji (ang. with additional measures, WAM). Scenariusz WAM przewiduje wdrażanie nowych narzędzi polityki klimatyczno-energetycznej i koncentruje się na przyspieszeniu dekarbonizacji w sposób wzmacniający krajową gospodarkę. Jego realizacja mogłaby doprowadzić do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych o 50,4% do 2030 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r., co stanowi ambitne założenie dla kraju, w którym uzależnienie od węgla należy do najwyższych na świecie (unijny cel wynosi 55%).
Scenariusz ten ma pokazać możliwości redukcji emisji w różnych sektorach gospodarki dzięki nowym technologiom, rozwiązaniom legislacyjnym oraz dodatkowym inwestycjom. W perspektywie do 2040 r. Polska jest w stanie znacząco przyspieszyć proces transformacji, poprawić główne wskaźniki gospodarcze i klimatyczne, a także obniżyć koszty wytwarzania energii. Scenariusz ten został wybrany, aby umożliwić analizę najbardziej niekorzystnych potencjalnych skutków wynikających z przejścia na gospodarkę niskoemisyjną. W tego typu scenariuszu zdarzenia dotyczące przejścia niosą stosunkowo wysokie ryzyka.
Przyjęte założenia pozostają zgodne ze stanem wiedzy naukowej, w tym z raportami IPCC, a konkretnie z SSP-1, który opiera się na zrównoważonym rozwoju, niskoemisyjnej gospodarce oraz zwiększonej świadomości ekologicznej. W ramach procesu identyfikacji istotnych ryzyk przejścia Grupa Enea przeprowadziła analizę aktywów oraz działalności gospodarczej pod kątem ich zgodności z celami gospodarki neutralnej dla klimatu. Proces ten obejmował klasyfikację zdarzeń związanych z przejściem, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w otoczeniu regulacyjnym, rynkowym i technologicznym, oraz czynników kluczowych dla zachowania ciągłości biznesowej Grupy.
Grupa Enea podejmuje aktywne działania w zakresie strategicznego dostosowania modelu biznesowego i koncentruje się na transformacji operacyjnej i technologicznej. Celem tych działań jest zabezpieczenie długoterminowej konkurencyjności rynkowej oraz minimalizacja ryzyk wynikających z procesu dekarbonizacji i ewolucji sektora energetycznego. Aktywa, których nie uwzględniono przy przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu obejmują kopalnię LW Bogdanka oraz elektrownie w Kozienicach i Połańcu.