ESRS E2 Zanieczyszczenie

W Enea Wytwarzanie standardy postępowania w odniesieniu do szeroko rozumianego korzystania z zasobów naturalnych oraz dbania o środowisko naturalne, również w kontekście zanieczyszczeń, wyznacza przede wszystkim Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania Jakością, Środowiskowego i BHP zatwierdzona przez Zarząd spółki. Polityka określa ramy formułowania celów środowiskowych oraz zawiera zobowiązanie do spełniania wymagań ochrony środowiska naturalnego, w tym do zapobiegania zanieczyszczeniom. Obejmuje wszystkie działania, wyroby i usługi spółki, które zostały objęte zakresem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i formalnie włączone do systemu zarządzania środowiskowego. Oznacza to, że wszystkie procesy operacyjne, eksploatacyjne oraz wspierające są realizowane w zgodzie z określonymi wymaganiami środowiskowymi, a pracownicy i współpracownicy są zobowiązani do ich przestrzegania. Za wdrażanie i przestrzeganie postanowień Polityki odpowiedzialność ponoszą wszystkie osoby zatrudnione w spółce oraz pracujące pod jej nadzorem, na każdym szczeblu organizacyjnym. W ramach wdrożenia Polityki spółka zobowiązuje się do przestrzegania norm PN-EN ISO 9001:2015, PN-EN ISO 14001:2015 i PN-EN ISO 45001:2024.

Podczas ustalania regulacji w Enei Wytwarzanie uwzględniono m.in. warunki środowiskowe, które mają wpływ na prowadzoną działalność lub pozostają pod jej wpływem, oraz potrzeby i oczekiwania stron zainteresowanych, istotnych dla funkcjonowania systemu. Polityka jest dostępna na stronie internetowej spółki.

Podstawowym dokumentem regulującym kwestie zapobiegania incydentom oraz sytuacjom nadzwyczajnym w spółce jest Procedura identyfikacji potencjalnych sytuacji awaryjnych oraz reagowania w przypadku ich wystąpienia. Dokument ten określa zasady rozpoznawania potencjalnych zagrożeń, których celem jest ochrona środowiska naturalnego oraz ochrona życia i zdrowia ludzi. Procedura ustanawia również sposoby właściwego reagowania w sytuacjach awaryjnych, zapewnia gotowość niezbędnych sił i środków oraz wskazuje działania prewencyjne ograniczające ryzyko wystąpienia zdarzeń o negatywnym wpływie na środowisko.

Dodatkowe regulacje wdrożone przez Enea Wytwarzanie w obszarze zanieczyszczeń to m.in.:

• procedura Identyfikacja i ocena Aspektów Środowiskowych, która definiuje zasady identyfikacji aspektów środowiskowych oraz ocenę ich wpływu na środowisko,
• Instrukcja monitorowania środowiska określająca zakres oraz metodyki prowadzenia monitorowania środowiska,
• Procedura monitorowania środowiska określająca zasady monitorowania i wykonywania pomiarów związanych z aspektami środowiskowymi,
• procedura Identyfikacja potencjalnych sytuacji awaryjnych oraz reagowanie, która reguluje zapobieganie sytuacjom awaryjnym i opisuje reagowanie w celu ograniczenia skutków środowiskowych,
• Zasady stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych zapewniające nadzór nad obowiązkami dotyczącymi F-gazów,
• Instrukcja gospodarki substancjami i mieszaninami niebezpiecznymi opisująca bezpieczne postępowanie z substancjami niebezpiecznymi,

Enea Wytwarzanie przyjęła również Plan Działań Ratowniczych na wypadek zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia lub środowiska, który określa procedury na wypadek awarii środowiskowej, sposób prowadzenia analizy przyczyn powstania awarii i podejmowania działań zapobiegawczych.

W Enea Elektrownia Połaniec kwestie zanieczyszczeń są częścią Zintegrowanego Systemu Zarządzania produkcją energii elektrycznej i ciepła, który zaprojektowano z uwzględnieniem m.in. istotnych wymagań zainteresowanych stron. Jednym z jego elementów jest system zarządzania środowiskowego obejmujący wszystkie komórki organizacyjne spółki. Procedury oraz instrukcje związane z zanieczyszczeniami wdrożone w ramach systemu to m.in.:

• Procedura identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych określająca zasady identyfikacji aspektów środowiskowych oraz oceny ich wpływu na środowisko,
• Procedura monitorowania środowiska określająca zakres oraz metodykę monitorowania środowiska,
• Procedura zapobiegania, gotowości i reagowania na wypadki, awarie określająca zasady postepowania w sytuacjach awaryjnych w celu ograniczenia skutków potencjalnej awarii,
• Program Zarządzania Środowiskowego opisujący działania na rzecz minimalizacji niekorzystnego oddziaływania na środowisko naturalne,
• Program zapobiegania poważnym awariom przemysłowym związany z magazynowaniem i użytkowaniem substancji i materiałów niebezpiecznych,
• Program gospodarki odpadami opisujący zasady postępowania z odpadami i określający sposoby zapobiegania ich powstawaniu, ograniczania ich ilości oraz oddziaływania na środowisko.

Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania oraz system zarządzania środowiskowego odnoszą się do przestrzegania normy ISO 14001 i obowiązują wszystkie komórki organizacyjne spółki. Procedury i instrukcje dotyczące systemu są na bieżąco aktualizowane, aby zagwarantować ich zgodność z prawem oraz pozwoleniami zintegrowanymi. Odpowiedzialność za wdrożenie Polityki ZSZ spoczywa na Prezesie Zarządu Enea Elektrownia Połaniec. Nadzór nad systemem zarządzania środowiskowego sprawuje Dyrektor Pionu Inżynierii Środowiskowej.

Enea Ciepło zarządza kwestią zanieczyszczeń za pomocą procedur i polityk tworzących system zarządzania środowiskowego. Są to m.in.:

• procedura Zapobieganie i zmniejszanie wpływu sytuacji awaryjnych na środowisko, której zadaniem jest zminimalizowanie zagrożenia wystąpienia awarii środowiskowej dzięki czynnościom prewencyjnym oraz zapewnieniu i utrzymaniu odpowiedniego stanu technicznego sprzętu oraz urządzeń i instalacji ratowniczych,
• procedura Działania w przypadku awarii środowiskowych określająca zasady i sposoby postępowania w przypadku awarii środowiskowej oraz analizy przyczyn powstania awarii i podejmowania działań korygujących,
• Instrukcja gospodarki substancjami i mieszaninami niebezpiecznymi i stwarzającymi zagrożenie, która podkreśla obowiązek zapoznawania się z kartami charakterystyki przez pracowników i zasady prawidłowego oznakowania miejsc przeznaczonych do przechowywania substancji.

Enea Nowa Energia zarządza kwestią zanieczyszczeń m.in. za pomocą Instrukcji gospodarki odpadami, Instrukcji gospodarki substancjami i mieszaninami niebezpiecznymi i stwarzającymi zagrożenie, Procedury dotyczącej stosowania fluorowanych gazów cieplarnianych oraz Procedury gotowości i reagowania na awarie. Dokumenty te zawierają wytyczne środowiskowe dla pracowników oraz firm świadczących usługi na rzecz spółki. Odnoszą się m.in. do: prawa ochrony środowiska, prawa wodnego i ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie oraz ustawy o odpadach i ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową.

W odniesieniu do własnych operacji (pracowników) oraz górnego łańcucha wartości (firm świadczących usługi na rzecz spółki – dostawcy i wykonawcy) polityki spółki Enea Nowa Energia koncentrują się na zapobieganiu zanieczyszczeniom powietrza, wody i gleby wynikającym z eksploatacji aktywów i kontroli takich zanieczyszczeń. W spółce emisje do powietrza mogą pochodzić wyłącznie ze spalania biogazu w agregatach prądotwórczych elektrowni biogazowych, przy czym w 2025 r. emisja była zerowa z uwagi na wygaszenie technologiczne biogazowni. Pozostałe instalacje – wodne, wiatrowe, fotowoltaiczne – nie generują emisji procesowych. Emisje pośrednie o charakterze marginalnym związane są z kotłowniami, transportem, procesami spawalniczymi oraz nieszczelnościami instalacji i są corocznie wyliczane na podstawie wskaźników KOBiZE i kart charakterystyki.

Substancje potencjalnie niebezpieczne są wykorzystywane jedynie w celach serwisowych i eksploatacyjnych. Enea Nowa Energia prowadzi rejestr fluorowanych gazów cieplarnianych, które znajdują się w jej urządzeniach, a dla urządzeń, które podlegają takiemu obowiązkowi, założyła karty w centralnym rejestrze operatorów. Spółka nadzoruje stosowanie substancji potencjalnie niebezpiecznych oraz w miarę możliwości zastępuje je produktami ekologicznymi.

Zgodnie z Procedurą gotowości i reagowania na awarie, aby zapobiegać awariom, sytuacjom nadzwyczajnym i incydentom, Enea Nowa Energia przeprowadza regularne przeglądy techniczne, konserwacje oraz remonty jednostek wytwórczych, przeglądy i naprawy środków transportu i maszyn oraz szkolenia pracowników. Przedsiębiorstwo prowadzi odpowiednią gospodarkę magazynową odpadów i substancji niebezpiecznych oraz stosuje zabezpieczenia przeciwpożarowe.

W 2025 r. w operacjach własnych Enea Wytwarzanie koncentrowała się na monitoringu i ograniczaniu emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz wód. Kluczowym działaniem było zapewnienie ciągłości operacyjnej oraz wysokiej efektywności technicznej infrastruktury ochronnej. Spółka prowadziła systematyczne modernizacje, remonty, przeglądy oraz specjalistyczny serwis instalacji odsiarczania i odazotowania spalin, elektrofiltrów, oczyszczalni ścieków oraz powiązanej infrastruktury. W zakresie ochrony powietrza w Elektrowni Kozienice priorytetem pozostało utrzymanie stałej, wysokiej skuteczności i dyspozycyjności urządzeń redukcyjnych, przy jednoczesnym, ciągłym monitoringu emisji dokumentującym pełną zgodność z obowiązującymi przepisami prawa.

W zakresie gospodarki wodno-ściekowej Enea Wytwarzanie koncentrowała się na utrzymaniu dopuszczalnych standardów jakościowych ścieków bytowych, deszczowo-przemysłowych oraz ścieków pochodzących z instalacji odsiarczania spalin. Wsparciem dla tego procesu jest system monitorowania ilości odprowadzanych ścieków oraz okresowe badania ich stanu i składu wykonywane przez laboratorium z akredytacją Polskiego Centrum Akredytacji. Ponadto, w 2025 r. rozpoczęto modernizację oczyszczalni ścieków deszczowo-przemysłowych z bloków klasy 200 MW, aby zoptymalizować istniejące układy technologiczne i utrzymać skuteczny, zgodny z prawem stopień oczyszczania ścieków deszczowo-przemysłowych. Zakończenie modernizacji spółka zaplanowała na 2026 r.

Działania spółki Enea Elektrownia Połaniec były ukierunkowane w szczególności na utrzymanie wysokiej sprawności i skuteczności pracy urządzeń ochronnych gwarantujących poziomy emisji zgodne z konkluzjami BAT. W zakresie ochrony powietrza kluczowym działaniem była wymiana warstw modułów katalitycznych SCR na blokach 2, 4 i 7 umożliwiających utrzymanie wysokiego poziomu redukcji emisji tlenków azotu (NO_x) zgodnie z obowiązującymi regulacjami.

W ramach gospodarki wodno-ściekowej Enea Elektrownia Połaniec skupiała się na stabilizacji parametrów jakościowych ścieków z instalacji odsiarczania spalin w mechaniczno-chemicznej oczyszczalni ścieków, tak aby spełnić wymagania określone w konkluzjach BAT i regulacjach krajowych. Dodatkowo praca zamkniętego obiegu hydroodpopielania prowadzona jest z wykorzystaniem wód opadowych i roztopowych oraz ścieków. Działania te uzupełnia ciągły monitoring emisji zanieczyszczeń pyłowo-gazowych i uwolnień do wód oraz zarządzanie procesem gospodarowania odpadami. Ponadto od 1 sierpnia 2025 r., z uwagi na przejęcie zakresu działalności spółki Enea Bioenergia (instalacja składowania odpadów paleniskowych Pióry, dla której wydano pozwolenie zintegrowane, wraz z instalacjami do magazynowania paliw z biomasy oraz popiołów lotnych, dla których wydano decyzje sektorowe), spółka rozszerzyła kontrolę operacyjną i środowiskową.

W 2025 r. Enea Ciepło zrealizowała inwestycje związane z transformacją miksu energetycznego i zmianą źródeł węglowych na rzecz technologii niskoemisyjnych. Spółka zakończyła etapy przygotowawcze dla farm fotowoltaicznych w Elektrociepłowni Białystok oraz w Sowlanach, których uruchomienie przewidziano na 2026 r. Zakończono modernizację infrastruktury wytwórczej, w tym odtworzenie urządzeń pomocniczych kotła K-5, rewitalizację części ciśnieniowej kotła K-6 oraz wdrożenie nowych jednostek olejowo-gazowych K-4 i K-5. Spółka zbudowała też stację ładowania pojazdów elektrycznych, którą wykorzystuje na potrzeby własne, i uzyskała zgody na budowę podobnego obiektu komercyjnego. Oprócz tego, w ramach działań bieżących, co roku odbywa się analiza możliwości zastąpienia poszczególnych substancji niebezpiecznych mniej szkodliwymi substancjami lub ich wyeliminowania dzięki zmianom technologicznym.

W perspektywie średnioterminowej, obejmującej lata 2025–2032, Enea Ciepło planuje wydłużyć żywotność turbozespołu TZ1 i kotłów biomasowych oraz zwiększyć ich wydajność. Kluczowe znaczenie dla efektywności emisyjnej mają zaplanowane na lata 2025–2028 inwestycje w odzysk ciepła i magazynowanie energii, w tym budowa pomp ciepła w układach wody chłodzącej i spalin, układów odzysku ciepła, kotłów elektrodowych oraz akumulatora ciepła, co pozwoli systematycznie ograniczać emisje zanieczyszczeń do środowiska.

Enea Nowa Energia, z racji relatywnie niskiej emisji zanieczyszczeń, skupia się na działaniach prewencyjnych: zapobiega zanieczyszczeniom wody i gleby zgodnie z regulacjami prawnymi dotyczącymi gospodarki wodno-ściekowej, stosuje pobór zwrotny wód w elektrowniach wodnych i zabezpieczenia przed wyciekami oleju oraz kontroluje ścieki socjalno-bytowe. W zakresie substancji i mieszanin niebezpiecznych spółka koncentruje się na zapewnieniu zgodności postępowania z przepisami prawa, w tym również przepisami ADR.

Spółki Enea Elkogaz, Enea Połaniec Peak, Enea Kozienice Peak i EW Magazyn Energii nie posiadają swoich instalacji, w związku z czym nie emitują zanieczyszczeń.

Grupa nie wyodrębniła zasobów finansowych umożliwiających realizację działań w obszarze E2. Działania są finansowane i alokowane w ramach bieżącej działalności operacyjnej, w zależności od ich skali oraz potrzeb.