ESRS E5 Wykorzystanie zasobów oraz gospodarka o obiegu zamkniętym

Enea Operator gospodaruje odpadami na podstawie Procedury prowadzenia gospodarki materiałami
z demontażu i odpadami, zgodnie z którą każdy materiał pochodzący z demontażu jest oceniany przez specjalistyczną komisję sprawdzającą możliwości jego dalszego wykorzystania w spółce. Materiały uznane za odpady (zgodnie z ustawą o odpadach) są przekazywane uprawnionym odbiorcom zajmującym się recyklingiem lub odzyskiem. Jeśli recykling lub odzysk nie jest możliwy, odpady przekazywane są do innych procesów przetwarzania zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami.

Za wdrożenie oraz aktualizację Procedury odpowiada Departament BHP i Ochrony Środowiska. Dokument jest aktem wewnętrznym spółki i nie jest udostępniany publicznie.

W spółce Enea Elektrownia Połaniec kwestie wykorzystania zasobów oraz gospodarki o obiegu zamkniętym są częścią Zintegrowanego Systemu Zarządzania produkcją energii elektrycznej i ciepła. Jednym z jego elementów jest system zarządzania środowiskowego, który obejmuje wszystkie komórki organizacyjne spółki. Procedury i instrukcje dotyczące systemu zarządzania środowiskowego są na bieżąco aktualizowane, aby zagwarantować ich zgodność z obowiązującym prawem oraz pozwoleniami. W Elektrowni Połaniec funkcjonuje Program gospodarki odpadami w Elektrowni, który jest związany z Procedurą monitorowania środowiska. Dokument jest aktualizowany w przypadku pojawienia się nowych rodzajów odpadów i reguluje wszystkie kwestie związane z odpadami wytwarzanymi w procesie produkcji energii elektrycznej. Zgodnie z zapisami Programu przedsiębiorstwo ogranicza ilość wytwarzanych odpadów, aby eliminować konieczność ich składowania. Zapisy dotyczące gospodarki odpadami zawarte są również w Instrukcji gospodarki magazynowej, Instrukcji prowadzenia gospodarki złomem stalowym i metali kolorowych oraz Instrukcji postępowania z odpadami wytworzonymi w Enea Elektrownia Połaniec S.A. przez podmioty zewnętrzne.

Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania Elektrowni Połaniec obejmuje swoim zakresem przestrzeganie zapisów normy ISO 14001.

Za wdrożenie Polityki ZSZ odpowiedzialność ponosi Prezes Zarządu spółki Enea Elektrownia Połaniec.

W Enea Wytwarzanie standardy postępowania organizacji w odniesieniu do szeroko rozumianego korzystania z zasobów naturalnych oraz dbania o środowisko naturalne, również w kontekście gospodarowania produktami ubocznymi i odpadami, wyznacza Polityka Zintegrowanego Systemu Zarządzania Jakością, Środowiskowego i BHP zatwierdzona przez Zarząd Spółki. W Elektrowni Kozienice wdrożono Zasady gospodarki odpadami w Enea Wytwarzanie sp. z o.o., których celem jest minimalizacja ilości powstających odpadów i ich negatywnego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko.

Dodatkowo, Enea Wytwarzanie wdrożyła regulacje związane z odpadami, tj. Zasady gospodarki Odpadami w Enea Wytwarzanie sp. z o.o. oraz Zintegrowany System Zarządzania, które regulują sposób postępowania z odpadami oraz wprowadzają zasady mające minimalizować ilość powstających odpadów.

W spółce Enea Nowa Energia oraz w jej spółkach zależnych obowiązuje Instrukcja gospodarki odpadami, która reguluje kwestie m.in. zarządzania odpadami, prowadzenia gospodarki opadami przez wykonawców oraz hierarchii postępowania z odpadami przyczyniającej się do zmniejszenia korzystania z zasobów pierwotnych. Za wdrażanie Instrukcji odpowiedzialny jest Pion Wytwarzania spółki Enea Nowa Energia. Dokument został udostępniony pracownikom w formie elektronicznej w intranecie oraz w wersji papierowej w siedzibie firmy.

W spółce Enea Ciepło obowiązują Instrukcja postępowania z odpadami na terenie Elektrociepłowni Białystok oraz Instrukcja postępowania z odpadami w Enea Ciepło sp. z o. o. – CENTRALA, które określają m.in. zasady postępowania z wytworzonymi odpadami, formę i obieg dokumentów dotyczących działalności, podczas której powstają odpady, wymagania dotyczące postępowania z wytworzonymi odpadami i wymagania dla wykonawców prac oraz dzierżawców terenów. Instrukcja reguluje zasady współpracy między służbami eksploatacyjnymi, remontowymi oraz nadzorującymi, których działalność jest związana z gospodarką odpadami.

Najważniejsze działania spółki Enea Wytwarzanie wpisujące się w koncepcję gospodarki odbiegu zamkniętego to:

• utrzymanie statusu produktów ubocznych dla popiołu oraz gipsu i ich wykorzystanie głównie wprzemyśle cementowym i budowlanym. Pozwala to ograniczyć ilość wytwarzanych odpadów paleniskowych oraz przekazywać produkty uboczne na rynek,
• maksymalizacja sprzedaży mieszanki popiołowo-żużlowej wydobywanej ze składowiska, która jest wykorzystywana w budownictwie liniowym oraz cementowniach. Działania tepozwalają ograniczyć masę wydobywanych kruszyw naturalnych i zastępować je mieszanką popiołowo- żużlową antropogenicznego pochodzenia.

Kluczowe działania podejmowane przez Eneę Elektrownię Połaniec obejmowały:

• zagospodarowanie ubocznych produktów spalania, takich jak popioły i żużle powstające wwyniku spalania węgla z biomasą oraz gips syntetyczny powstający w procesie odsiarczania spalin, na poziomie nie niższym niż wielkość wytworzona w roku sprawozdawczym. Popiół lotny oraz gips z odsiarczania spalin są zagospodarowywane głównie w cementowniach oraz wykorzystywane do produkcji materiałów budowlanych,
• zwiększenie udziału biomasy współspalanej na blokach 2-7 realizowane w celu zmniejszenia emisji tlenków siarki, dwutlenku węgla, przy jednoczesnym ograniczeniu ilości wytwarzanych odpadów paleniskowych. Spółka prowadzi prace modernizacyjne istniejącego systemu zasilania biomasą, których efektem będzie zapewnienie odpowiednich warunków do rozładunku oraz magazynowania (wiata wysokiego składowania wraz zinfrastruktura towarzyszącą) zwiększonego wolumenu paliw z  Zakończenie prac umożliwi zwiększenie udziału energetycznego współspalanej biomasy do węgla z obecnych 30% do ok 45% energetycznie w 2026 roku.

Od sierpnia 2025 r. Elektrownia Połaniec przejęła od Enei Bioenergia prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do składowania odpadów paleniskowych Pióry oraz decyzji sektorowych.

Enea Nowa Energia rozpoczęła prace koncepcyjne nad modernizacją swoich elektrowni biogazowych, aby maksymalnie wykorzystać odpady jako substraty do produkcji biogazu. Obecnie elektrownie biogazowe mogą wykorzystywać m.in: kiszonki z kukurydzy, wysłodki buraczane energetyczne, wywary pogorzelniane, odpady warzywne oraz inne odpady pochodzenia roślinnego. Produktem ubocznym produkcji biogazu jest poferment, który kwalifikuje się jako nawóz lub środek wzbogacający glebę. Stanowi on ekonomiczną alternatywę dla nawozów mineralnych, wspiera zrównoważone rolnictwo, przyczynia się do ochrony środowiska oraz pozwala rolnikom obniżyć koszty produkcji.

W elektrowniach należących do spółki Enea Nowa Energia nowe materiały wykorzystywane są incydentalnie, jedynie podczas awarii i konieczności wymiany uszkodzonych lub wyeksploatowanych elementów instalacji. Spółka stara sią kupować odpowiednio trwałe materiały i surowce – w procedurach zakupowych określa szczegółowe wymogi w zakresie parametrów urządzeń i materiałów zapewniające wybór trwałych komponentów o wysokiej zdolności do recyklingu.

Dodatkowo, wszyscy pracownicy uczestniczą w cyklicznych szkoleniach z zakresu m.in. właściwej gospodarki odpadami.

W 2025 r. Enea Operator przystąpiła do programu Przedsiębiorcy kompetentni w GOZ, którego celem jest kompleksowa weryfikacja oraz identyfikacja możliwości wdrożenia założeń gospodarki o obiegu zamkniętym w spółce. Zgodnie z założeniami programu wsparcie obejmuje m.in. wprowadzenie tzw. zielonych zamówień, poszerzanie wiedzy pracowników w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym, analizę możliwości większego wykorzystania materiałów pierwotnych oraz zwiększenie udziału materiałów pochodzących z recyklingu. Celem programu jest również ograniczenie emisyjności działalności spółki Enea Operator.

W ramach wspomnianego projektu zrealizowano osiem etapów tematycznych obejmujących zakres i specyfikę spółki Enea Operator, tj.:

1. Etap I – diagnoza i określenie potencjału praktycznego GOZ,
2. Etap II – wiedza regulacyjna i zastosowanie w praktyce,
3. Etap III – identyfikacja obszarów do usprawnień,
4. Etap IV – symbioza przemysłowa i zaawansowane modele GOZ,
5. Etap V – opracowanie elementów polityki GOZ zgodnej ze standardem ESRS E5-1,
6. Etap VI – obieg odzieży roboczej w modelu GOZ,
7. Etap VII – zielone zamówienia publiczne,
8. Etap VIII – zasady udzielania zielonych zamówień w programach unijnych.

W 2025 r. jednym z działań związanych z zasobami podejmowanych przez Eneę Operator była całoroczna kampania poświęcona gospodarce odpadami obejmująca przygotowywanie porad dotyczących postępowania z odpadami oraz organizację konkursów dla pracowników i ich rodzin.

Infrastruktura należąca do spółki Enea Operator jest regularnie konserwowana, a uszkodzone materiały są naprawiane. Standardem w inwestycjach realizowanych przez spółkę jest ocena, które materiały pochodzące z demontażu nadają się do ponownego wykorzystania lub naprawy i dalszej eksploatacji.

Okres eksploatacji infrastruktury elektroenergetycznej wynosi co najmniej kilkadziesiąt lat. Po długim czasie użytkowania wiele zastosowanych rozwiązań musi być zastąpionych nowymi. W obiektach elektroenergetycznych, z których korzysta Enea Operator, zastosowano trwałe materiały, zaprojektowane z myślą o możliwości ich naprawy i recyklingu, tak aby ograniczyć ilość odpadów i efektywnie wykorzystywać materiały. Zastosowanie rozwiązań modułowych umożliwia wymianę poszczególnych elementów infrastruktury.

Enea S.A.:

• monitoring regulacji unijnych i krajowych dotyczących GOZ w celu dostosowania się do przyszłych zmian rynkowych i technologicznych.

Enea Oświetlenie:

• wykorzystanie opraw oświetleniowych LED o dłuższej żywotności,
• regularna konserwacja słupów oświetleniowych wydłużająca ich żywotność.

Enea Logistyka:

• segregacja odpadów i przekazywanie ich do recyclingu,
• ograniczenie zużycia materiałów jednorazowych,
• wykorzystanie opakowań z towarów zakupionych do pakowania wtórnego,
• przeprowadzenie kampanii informacyjnej dotyczącej redukcji zużycia ręczników papierowych,
• wprowadzenie obligatoryjnego drukowanie obustronnego,
• zastąpienie wody butelkowanej dystrybutorami.

Grupa nie wyodrębniła zasobów finansowych umożliwiających realizację działań w obszarze E5. Działania są finansowane i alokowane w ramach bieżącej działalności operacyjnej, w zależności od ich skali oraz potrzeb.